Onun Adı Petrunya Film Afişi

Onun Adı Petrunya Filmi Eleştirisi

Teona Strugar Mitevska’nın 69. Berlin Uluslararası Film Festivali’nden Ekümenik Jüri Ödülü’yle dönen “Onun Adı Petrunya”, Kuzey Makedonya’dan bir hikaye.



Teona Strugar Mitevska’nın, 2014’te ülkesinde gerçekten yaşanmış bir olaydan esinlenerek çektiği, İşrip’ten gelen bu öfkeli öykü; oldukça evrensel problemleri ele almakta. Her gün binlerce işsiz kadının maruz kaldığı işveren tacizi, gördüğü mahalle baskısı, ideal vücut kalıpları arasına sıkıştırılmış bedenler ve dahası… Petrunya özelinde yazılan her bir diyalog, manifesto niteliği taşımakta. Hikayenin geliştiği her bir sahne, seyircinin vicdanında bir ayaklanma. 




Küçük bir kasabada küçük bir hayat yaşayan, büyük bedeniyle barışamayan, türlü fiziksel ve duygusal tacize maruz kalan bir kadın Petrunya. Rutini kabullenmiş Petrunya, şanssızlık dolu bir gün geçiriyor ve eve dönerken filmin kırılma noktasını oluşturan bir karara varıyor. Ortodoks Hıristiyanların yüzyıllara dayanan geleneği, suya atılan kutsal haçın herkesten önce yakalanıp çıkarılmasını esas alan dinsel ritüeli Teofanya Bayramı’nda, onlarca genç erkekle beraber suya atlıyor. Haça ilk önce Petrunya ulaşıyor. Cinsiyeti sebebiyle bu durum kanıksanıyor, görmezden geliniyor. Erkek hegomanyası devreye giriyor ve farklı iktidarî kurumları dikerek Petrunya’nın önüne, haçı bir kadının sudan çıkaramayacağı kuralını kabul ettirmeye çalışıyorlar. Petrunya soruyor: “Bu kanunu koyan kim?”. Yazılı olmayan bu kuralı yıkma girişimi, tüm coğrafyalar gibi bu coğrafyada da yozlaşmış din anlayışıyla önünü kesiyor. Erkek egemen anlayışıyla yorumlanan dine, Petrunya yeni bir pencereden bakıyor. Soruyor, sorgulatıyor: “Ya Tanrı kadınsa?




Ben kadınım, aptal değil.


Haç, sahibine şans getirecek; Petrunya haçtan vazgeçmeyecek. Bu noktada haç sembolleştiriliyor, Petrunya ise dünyanın tüm kadınlarına mâl oluyor. Çünkü o haç, gerçek dünyaya ilk temas. İlk var olma, kanıt. Çıplak erkek bedenlerine karşı kat kat örtülmüş bir kadın bedeninin aldığı ilk savaş. Ne zaman ki kabulleniyor otoriteler haçın sahibini, o zaman Petrunya haçı papaza teslim ediyor. Kendiyle tanıştığı ve kabul gördüğü bu yolda, dik duruşuyla örnek niteliği taşıyan karakter; başarılı bir oyunculukla da birleşince, bizlere dikkatle izlenmesi mühim 1 saat 40 dakika sunuyor. Filmin uyandırdığı örgütlenme ruhu ise tüm gün bize eşlik ediyor.